جوش صورت یا آکنه به انگلیسی acne یکی از انواع بیماری های پوستی است و وقتی به وجود میآید که منافذ فولیکولهای مو با چربی و سلولهای مردهی پوست بستهشوند. این فرآیند اغلب باعث ایجاد جوشهای سرسیاه یا کورک یا جوشهای سرسفید میشود و معمولا روی صورت، پیشانی، قفسهی سینه، پشت قفسهی سینه و شانهها میشود. آکنه اغلب در میان نوجوانان شایع است، گرچه ممکن است آکنه همهی سنین را درگیر کند.
با اینکه درمانهای موثری وجود دارند، آکنه ممکن است مقاوم باشد. کورکها و برآمدگیها به آرامی بهبود مییابند و هنگامی که یکی در حال از بین رفتن است، به نظر میرسد بقیه در حال رشد هستند. بسته به شدت درگیری پوست بدن، آکنه میتواند باعث استرس روحی و اسکار (اثر به جا مانده از زخم یا جوش یا هر عارضهی پوستی) روی پوست شود. هرچه زودتر درمان شروع شود، ریسک مشکلات ذکر شده کمتر میشود.
فرق آکنه با جوش چیست؟
آکنه به یک بیماری پوستی وسیعتر اشاره دارد که با مسدود شدن منافذ، التهاب و ایجاد انواع مختلف لکهها مشخص میشود. می تواند در نواحی مختلف بدن از جمله صورت، سینه، پشت و شانه ها ظاهر شود. آکنه در بیشتر موارد مزمن است و شامل جوشهای مکرر میشود.
از طرف دیگر، جوشها نوع خاصی از لک هستند که در نتیجه آکنه ایجاد میشوند. آنها التهاب یا عفونتهای کوچک پوست هستند که معمولاً به صورت برجستگیهای قرمز برجسته با مرکز سفید یا زرد ظاهر میشوند. جوشها به دلیل انسداد فولیکولهای مو با روغن، سلولهای مرده پوست و باکتریها ایجاد میشوند. آنها یکی از اشکال ضایعات آکنه هستند و میتوانند به صورت جداگانه یا خوشهای ایجاد شوند.
به طور خلاصه، آکنه یک بیماری پوستی گستردهتر است که با بسته شدن منافذ و التهاب مشخص میشود، در حالی که جوشها نوع خاصی از لک هستند که در هنگام بروز آکنه ایجاد میشوند. جوش ها تنها یک جنبه از شرایط کلی آکنه هستند.
علائم جوش صورت چیست؟
علائم آکنه بسته به شدت آن متفاوت است؛
- جوشهای سرسفید؛ منافذ پرشده و بسته.
- جوشهای سرسیاه؛ منافذ پرشده و سرباز.
- پاپولها؛ برآمدگی های دردناک قرمز کوچک.
- کورک (پاسچول)؛ پاپولهایی هستند که در راس آنها چرک وجود دارد و میتواند از علائم مشکلات هورمونی باشد.
- ندولها؛ برجستگیهای دردناک، بزرگ و سفت در سطح زیرین پوست.
- زوائد کیستیک؛ برجستگیهای دردناک پر از چرک در سطح زیرین پوست.
دلایل جوش صورت متعدند. چهار فاکتور اصلی باعث آکنه میشوند؛
- تولید بیش از حد چربی
- فولیکولهای مو پر و بستهشده با چربی و سلولهای مرده پوست
- باکتریها
- فعالیت بیش از حد نوعی هورمن (آندروژنها)
آکنه معمولا روی صورت، پیشانی، قفسه سینه، پشت قفسه سینه و شانهها دیده میشود، زیرا این نواحی پوست بیشترین غدد چربی را دارند. فولیکولهای مو با غدد چربی مرتبط هستند. دیواره فولیکول ممکن است بزرگ شود و یک جوش سرسفید بسازد. یا به سطح باز باشد و تیره شود و باعث ایجاد جوش سرسیاه شود.
جوش سرسیاه ممکن است مانند وجود آلودگی در منافذ به نظر برسد. اما در واقع منفذ با باکتریها و چربی، که بعد از اینکه در معرض هوا قرارگرفته به رنگ قهوهای درآمده، پر شده است.
جوش کورک لکههای قرمز با مرکز سفید هستند که در اثر التهاب یا عفونت فولیکولهای موی مسدود، ایجاد میشوند. انسداد و التهابی که به صورت عمقی درون فولیکول مو پیشرفتکند ضایعات کیستیک را در سطح زیرین پوست میسازد. سایر منافذ پوست، که خروجی غدد عرق هستند، معمولا در آکنه درگیر نمیشوند
۱. علت زیاد شدن جوش صورت چیست؟
موارد زیر میتوانند جوش را بدتر کنند و علت جوش زدن یهویی کل بدن باشند؛
- هورمونها؛ آندروژنها هورمونهایی هستند که در دخترها و پسرها طی بلوغ افزایش مییابند و باعث بزرگشدن غدد چربی و ساخت بیشتر چربی پوست میشوند. تغییرات هورمونی که با بارداری و مصرف قرصهای ضدبارداری مرتبط است نیز میتواند تولید چربی پوست را تحت تاثیر قرار دهد.
- داروها؛ برای مثال داروهایی که حاوی کورتیکواستروئیدها، تستسترون یا لیتیوم هستند میتوانند آکنه را بدتر کنند.
- رژیم غذایی؛ مطالعات نشان دادهاند که فاکتورهای غذایی خاصی از جمله شیرخشک و غذاهای غنی از کربوهیدرات، مانند نان، چیپس و دونات، ممکن است آکنه را بدتر کنند. شکلات از مدتها قبل به عنوان عامل تشدیدکننده جوش در نظر گرفته شدهاست.
- استرس؛ میتواند جوش را بدتر کند.
۲. علت جوش صورت در سن بالا چیست؟
دلایل بسیاری میتواند علت ایجاد جوش در سنین بالا و جوش هایی که سر ندارند باشد. در ادامه به برخی از آنها اشاره کردهایم؛
- استفاده از قرصها و داروهای هورمونی برای روشهای جلوگیری از باردرای
- وارد فاز یائسگی شدن در سنین ناباروری و بعد از اتمام دورهی قاعدگی
- استرس و اضطراب به تنهایی میتوانند یکی از مهمترین فاکتورها برای ابتلا به آکنه به خصوص جوشهای صورت باشند.
- استفاده از برخی داروها مثل لیتیوم، داروهای ضد تشنج و کورتیکواستروئیدها میتوانند باعث ایجاد آکنه حتی در سنین بالای ۷۰ سال بشوند.
در افراد با سن بالا، شروع ناگهانی آکنهی شدید ممکن است نشانه بیماری زمینهای باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد. سازمان غذا و دارو آمریکا هشدار دادهاست که برخی لوسیونها و پاککنندههای بدون نسخه و سایر محصولات پوستی میتوانند باعث واکنشهای جدی شوند. این نوع واکنش نسبتا نادر است، بنابراین آن را با قرمزی، تحریکپذیری یا خارش در محلی که داروها یا محصولات را استفادهنمودهاید اشتباهنگیرید.
۳. علت جوش صورت در خانم ها چه چیزی است؟
طبق مطالعاتی که انجام شدهاست، خانمها معمولا در دورههای مختلفی از زندگی خود جوش میزنند و این علتهای مختلفی دارد. برخی از این علتها شامل موارد زیر هستند؛
- استفاده از روشهای جلوگیری از بارداری به روش هورمونی. هنگامی که هورمونها در بدن زن کم و زیاد میشوند، احتمال ایجاد جوش به خصوص جوش صورت بیشتر میشود.
- یائسه شدن؛ یکی از مهمترین دورههای تغییر هورمونی، دورهی یائسگی است.
- بلوغ و پریود؛ زمانی که یک دختر به سن بلوغ میرسد، میزان هورمونها در بدن او تغییرات فاحشی میکند که میتواند تاثیرات بسیاری بر پوست او بگذارد. یکی از این تغییرات ایجاد آکنه است. در دوران بلوغ میزان هورمونهای مردانه در بدن دختران جوان زیادتر میشود که میتواند یکی از علتهای ایجاد جوش باشد.
- آرایش یکی دیگر از موارد مهم ایجاد جوش است. استفاده از مواد شیمیایی و آرایشی پوست را مستعد ابتلا به جوش میکند.
- سابقهی خانوادگی و استرس از دیگر فاکتورهای مهم هستند که بین هر دو جنس مشترک هستند.
برای بسیاری از زنان آکنه تا دههها مقاوم است و معمولا یک هفته پیش از قاعدگی شعلهور میشود. این نوع آکنه میتواند در خانمهایی که قرصهای ضدبارداری مصرف میکنند بدون درمان اختصاصی برطرف شود.
۴. علت جوش های ریز صورت چیست؟
گاهی در پیشانی برخی از افراد (یا در بخشهای دیگر صورت یا بدن آنها) جوشهای ریزی را میبینیم که همه کنار هم قرار دارند و سطحی ناصاف در روی پوست ایجاد میکنند. علت جوش ریز صورت و جوش بدون چرک چیزی نیست جز بسته شدن و بلوکه شدن غدد سباسه. زمانی که درون این غدد مقدار زیادی سبوم، باکتری و یا پوست مرده تجمع پیدا کند، بسته میشوند.
۵. آیا کبد و جوش صورت به هم ارتباط دارند؟
جالب است بدانید که نشانه های کبد چرب و جوش صورت با هم همراه میشوند. طبق آنچه که در مطالعات متنوع گفتهشدهاست، هر آنچه که میخورید توسط کبد شما تصفیه میشود. زمانی که کبد شما مواد نامناسب و ناسالمی را تصفیه کند بر روی پوست شما هم تاثیر میگذارد.
بسیاری از تظاهرات پوستی، از جوش گرفته تا پسوریازیس، میتوانند تحت تاثیر کبد قرار بگیرند. بنابراین اگر پوست شما شرایط خوبی ندارد، گاهی بد نیست که به متخصص گوارش و کبد هم مراجعه کنید. شاید چارهی کار دست آنها باشد.
۶. علت جوش های ریز چرکی روی صورت چیست؟
علت ناگهانی جوش های ریز صورت یا جوش های پر از آب معمولا ترکیبی از موارد زیر است:
- تولید بیش از حد روغن: تولید بیش از حد روغن (سبوم) توسط غدد چربی یکی از عوامل اصلی ایجاد جوش های کوچک روی صورت است.
- باکتریها: به ویژه پروپیونی باکتریوم آکنه، روی پوست میتواند صورت پر از جوش ایجاد کرده و علت آکنه در بدن باشند.
- تغییرات هورمونی: نوسانات سطح هورمونها، به ویژه در دوران بلوغ، قاعدگی، بارداری یا اختلالات هورمونی، میتواند تولید چربی را افزایش دهد و پوست را مستعد ایجاد جوش کند.
- سلولهای مرده پوست: زمانی که سلولهای پوست به درستی ریزش نکنند، تجمع یافته و فولیکولهای مو را مسدود میکنند.
درمان جوش صورت چیست؟
جوش صورت درمانهای مختلفی دارد که برخی از آنها را در ادامه آوردهایم. برای رفع جوش صورت یا درمان جوش صورت میتوان از روشهای مختلف زیر استفاده کرد.
۱. دارو برای جوش صورت
یکی از راههای درمان جوش صورت استفاده از دارو است. میتوان با برخی داروهای بدون نسخه، مراقبتهای پوستی مناسب و سایر تکنیکهای مراقبت از خود با آکنه مبارزه کرد.
قرص ویتامین e برای جوش صورت خوب است؟
یکی از مهمترین و کمضررترین داروهایی که میتواند به بهبودی جوش صورت کمک کند، ویتامین E است. این ویتامین میتواند به خوبی پوست را بهبود ببخشد و در سلامت آن موثر باشد.
عوارض قرص راکوتان برای جوش صورت چیست؟
از دیگر قرصهای معمولی که برای درمان جوش صورت استفاده میشود، قرص راکوتان است. داروی ایزوترتینوئین (Isotretinoin) از مشتقات ویتامین A است و برای رفع جوشهای زیاد و شدید پوست کاربرد دارد. البته بهتر است که از این دارو در وضعیتهای بد پوستی استفاده کنید، نه اینکه برای هر جوشی از راکوتان کمک بگیرید.
اگر میخواهید از راکوتان برای درمان جوشهای خود استفاده کنید، حتما از مشاوره دارویی دکترتو کمک بگیرید و سرخود از این دارو استفاده نکنید که با عوارض آن مواجه خواهید شد.
از عوارض راکوتان میتوان به موارد زیر اشاره کرد؛
- سردرد
- خشکی پوست
- خشکی لبها و چشمها و مخاط بینی
- ریزش مو
- درد عضلانی
- حساسیت به نور
- احساس خارش و خشکی گلو
پماد تریامسینولون اِن اِن برای جوش صورت مفید است؟
توجه داشتهباشید که این پماد میتواند جوش را تحریک و تشدید کند. بنابراین معمولا متخصصها از این دارو برای بهبود جوشهای صورت استفاده نمیکنند. احتمالا این دارو برای عارضههای دیگر که همراه با جوش هستند تجوز میشوند، در غیر اینصورت باید با متخصص پوست در این باره مشورت کنید و سرخود به هیچ عنوان از ان ان برای بهبودی جوش صورت استفاده نکنید.
پماد زینک برای جوش صورت خوب است؟ (ضد آکنه چیست؟)
پماد برای جوش صورت کاربرد زیادی دارد. شنیدهایم که پماد زینک برای جوش صورت خوب است. اما آیا همین طور است؟ اگر آری، پماد زینک اکساید چه مدت باید روی پوست بماند؟ پماد زینک به علت خاصیتهای مختلفی که دارد، برای بهبود علائم جوش کاربرد دارد. زینک اکساید تقسیم سلولی را تحریک میکند، بهبودی زخم را تسریع میکند و برای فعالیت آنزیمها مفید است.
از پماد زینک میتوان برای درمان جوشهای سرسیاه، پاپول، جوشهای سرسفید و جوشهای چرکی کمک گرفت. برای استفاده از پماد زینک اکساید برای رفع جوش، باید لایهی نازکی از آن را روی پوست بمالید. میتوانید پماد را شب روی پوست خود بمالید و صبح آن را بشویید. اما مدت زمان ماندن این پماد بر روی پوست بستگی به ضایعه و انتظار شما از بهبودی پوست دارد.
۲. محافظت از صورت در مقابل نور خورشید برای درمان جوش های ریز صورت
نکتهی قابل توجه این است که از پوست خود در مقابل آفتاب محافظتکنید. در برخی افراد نور خورشید آکنه را بدتر میکند و برخی داروهای آکنه پوست را به اشعهی خورشید حساس میکنند. درصورتی که چنین داروهایی مصرف میکنید از مرطوب کنندههای بدون چربی دارای ضدآفتاب استفادهکنید.
۳. زالو درمانی برای جوش صورت
زالوها با مکش خود به تمیزکردن خون و برطرف کردن جوشها کمک میکند. همچنین زالو با فرستادن هیستامین به داخل خون، آن را رقیق میکند و پاکسازی را انجام میدهد.
۴. لیزر جوش صورت
لیزر یکی از راههای درمانی از بین بردن جای جوش است که باعث بهبود جوش و جای جوش میشود. درمان با لیزر، با از بین بردن چربیهای مولد آکنه و میکروارگانیسمهایی که مولد جوش هستند به بهبود جوش کمک میکند.
۵. لایه برداری صورت پر جوش
لایه برداری پوست برای بهبود جای پوستها و رفع اسکار آنها نقش دارد. این روش ساخت سلولها را تحریک میکند و بافت مردهی پوست را برمیدارد.
۶. پاکسازی پوست و جوش شدید صورت (درمان سریع آکنه)
پاکسازی پوست یکی دیگر از روشهای از بین بردن جای جوش و درمان جوش سرسیاه است که هم در منزل با مواد طبیعی و هم در کلینیک به صورت فیشال عمقی انجام میشود.
۷. میکرونیدلینگ جوش های غیر طبیعی
کسانی که با لایه برداری نتوانستهاند جای جوشها و اسکار آنها را برطرف کنند، میتوانند با استفاده از میکرونیدلینگ بسیاری از لکهها و اسکارهای پوستی را برطرف کنند و از شر جوشها خلاص شوند. این روش حتما باید توسط متخصص پوست و با مشورت او انجام شود.
۸. درمان جوش های ریز و طولانی مدت توسط پزشک
متخصص پوست میتواند به کنترل آکنه، جلوگیری از اسکار یا سایر آسیبهای پوستی کمککند. داروهای آکنه با کاهش تولید چربی، افزایش ساخت و ساز سلولهای پوستی، مبارزه با عفونتهای باکتریایی یا کاهش التهاب که به کاهش اسکار کمک میکند، عمل میکنند. اغلب داروهایی که برای درمان آکنه تجویز میشوند تا ۴ یا ۸ هفته اثری ندارند و پوست ممکن است قبل از اینکه بهبود پیداکند، بدتر شود.
ممکن است ماه ها یا سالها طول بکشد تا پوست به طور کامل پاک شود. رژیم درمانی که پزشک پیشنهاد میکند به سن بیمار، نوع و شدت آکنه و چیزی که بیمار تمایل به استفاده دارد، وابسته است. داروهای موضعی ضد آکنه داروهای رتینوئید و شبه رتینوئید، آنتیبیوتیکهای موضعی، سالیسیلیک اسید و آزلائیک اسید و داپسون را شامل میشوند. داروهای خوراکی شامل آنتیبیوتیکها، ضدبارداریهای ترکیبی خوراکی، مواد ضد آندروژن و ایزوترتینوئین، هستند.
انواع جوش صورت کدامند؟
آکنه میتواند به اشکال مختلف از جمله آکنه پوست سر، آکنه کیستیک، آکنه روزاسه، آکنه ندولار، آکنه ولگاریس، آکنه ژنیتال و آکنه قارچی و آکنه تناسلی ایجاد شود. هر نوع دارای ویژگیهای خاص خود است و میتواند در نواحی مختلف بدن ظاهر شود. جوشها نیز به انواع مختلف زیر تقسیم میشوند؛
| انواع جوش صورت | علائم آکنهها |
|---|---|
| آکنه خفیف | اگر بیمار کمتر از ۲۰ جوش سرسیاه یا سرسفید، کمتر از ۱۵ تورم ملتهب، یا به طور کل کمتر از ۳۰ ضایعه داشتهباشد در این گروه قرار میگیرد. این نوع آکنه معمولا با درمانهای موضعی بدون نسخه بهبود مییابد. |
| آکنه متوسط | اگر بین ۲۰ تا ۱۰۰ جوش سرسیاه یا سرسفید، ۱۵ تا ۵۰ تورم ملتهب، یا به طور کل ۳۰ تا ۱۲۵ ضایعه وجود داشتهباشد، آکنه متوسط است. این جوش به دارو نیاز دارد و ممکن است مدت طولانی برای تاثیر داروها زمان لازم باشد و حتی آکنه قبل از بهبود بدتر شود. |
| آکنه شدید ندولوکیستیک | افرادی که دچار این نوع آکنهاند، کیستها و ندولهای متعدد ملتهب دارند. آکنه ممکن است قرمز تیره یا بنفش شود و در بیشتر موارد اسکار به جا میگذارد. درمانهای متخصص پوست ممکن است به کاهش اسکارگذاری کمک کند. حتی ممکن است پزشک مستقیما کورتیکواستروئید به ندولها و کیستها تزریق کند تا ابعاد آن و درد و التهاب کاهش یابد. |
دکتر حسین ویسی
0911-8656838
نوشهر.میدان همافران.جنب افق کوروش.ساختمان امیر.طبقه 3